Szybciej znaczy drożej – z pewnością niemal każdy zdaje sobie sprawę z faktu, iż wraz ze wzrostem prędkości samochodu wzrasta średnie zużycie paliwa. Można by tutaj rozpisywać się na temat zasad ecodrivingu i optymalnego doboru prędkości obrotowej silnika, przewidywaniu sytuacji na drodze i tym podobnych, ale aby uzmysłowić sobie skalę zjawiska posłużymy się przeprowadzonym ostatnio przez nas prostym doświadczeniem. Poruszając się autem osobowym napędzanym jednostką wysokoprężną, wyposażonym w tempomat, sprawdziliśmy jak zmienia się apetyt na paliwo auta w czasie podróży po autostradzie, w płaskim terenie, z prędkościami 100, 120, 140 i 160 km/h?

Zatem nasz „eksperyment” rozpoczęliśmy spokojnie – osiągnęliśmy prędkość podróżną rzędu 100 km/h i załączyliśmy tempomat. Po upływie 30 sekund spisaliśmy dane z komputera pokładowego i obrotomierza – wynik 4.1 l/100 km i obroty ok. 1.8 tys./min. Analogicznie postąpiliśmy przy prędkości 120, 140 i 160 km/h. Wyniki pomiarów zamieszczamy poniżej w tabeli.

Prędkość [km/h]	Odczyt z komputera [l/100 km]	Obroty [rpm]	Zmiana w stosunku do prędkości 100 km/h [%]
100	4.1	1 800	-
120	4.8	2 000	+ 17
140	6.3	2 400	+ 54
160	9.5	3 100	+ 112

Przyjmuje się, że dla większości samochodów osobowych optymalna prędkość podróżna (tzn. taka przy, której jednostka pracuje najbardziej optymalnie z punktu widzenia zapotrzebowania na paliwo) kształtuje się pomiędzy 80 km/h a 100 km/h. Podróż z prędkością wyższą, niż zalecana (100 km/h, 4.1 l/100 km), skutkuje „drastycznym” wzrostem zużycia paliwa. O ile wzrost prędkości o 20 km/h skutkuje wzrostem spalania o zaledwie ok. 20% (4.8 l/100 km), o tyle auto poruszające się z prędkością 140 km/h zużywa aż o ok. 60% więcej paliwa (6.3 l/100 km), niż to samo auto „sunące” po autostradzie z prędkością 100 km/h! Jazda z prędkością 160 km/h okupiona jest spalaniem na poziomie 9.5 l/100 km – wzrost aż o 112% w stosunku do tego samego auta poruszającego się w tych samych warunkach drogowych z prędkością 100 km/h! Dlaczego tak się dzieje?

U podstaw wszystkiego leży opór aerodynamiczny – im karoseria auta ma bardziej opływowy kształt, tym stawia mniejszy opór i potrzebna jest mniejsza ilość energii (czyt.: paliwa), by ten opór przezwyciężyć. By zbytnio nie zagłębiać się w fizykę, ale jednocześnie znać podłoże zagadnienia, przytoczymy wzór na opór aerodynamiczny (siłę oporu powietrza, którą należy przezwyciężyć, by wprawić auto w ruch, F_a).

F_a = 0,048* C­x *A*V²

gdzie:

F_a - siła oporu powietrza, którą należy przezwyciężyć, by wprawić auto o powierzchni czołowej A w ruch z prędkością V;

Cx – doskonałość oporu; im bardziej opływowy kształt, tym wartość Cx jest niższa (w przypadku aut osobowych wartość współczynnika Cx waha się między 0.3 a 0.6);

A – pole powierzchni czołowej;

V – prędkość;

Warto zwrócić uwagę na fakt, że wszystkie składowe powyższej zależności, za wyjątkiem jednej, są stałe dla danego auta (Cx – stałe, powierzchnia czołowa A – stała). Wyjątkiem jest prędkość, która w sposób liniowy wpływa na opór aerodynamiczny (F_a). Siła oporu powietrza (F_a) jest wprost proporcjonalna do kwadratu prędkości auta. Upraszczając, można przyjąć, że wraz ze wzrostem prędkości auta opór powietrza (jak i zużycie paliwa) wzrastają w sposób geometryczny (choć to także nie jest do końca prawdą, gdyż zapotrzebowanie na paliwo zależy od zdecydowanie większej liczby czynników, niż tylko prędkość auta).

Orientacyjnie można przyjąć, że najbardziej optymalna z punktu widzenia zużycia paliwa prędkość szosowa to ok. 80 – 100 km/h (w zależności od rodzaju samochodu). Wzrost prędkości o ok. 20 km/h (do 120 km/h) powoduje wzrost zużycia paliwa o ok. 20%. Wzrost o kolejne 20 km/h wiąże się ze wzrostem zużycia paliwa aż o ok. 60% w stosunku do zapotrzebowania przy prędkości 100 km/h. Auto poruszające się z prędkościami rzędu 150 – 160 km/h spala dwa razy więcej paliwa niż to samo auto poruszające się z prędkością 80 – 100 km/h. Warto o tym pamiętać za każdym razem, gdy wybieramy się w dłuższą podróż – korzyści mogą być mocno odczuwalne dla naszego portfela, nie wspominając już o bezpieczeństwie i komforcie podróży.

« poprzednia		następna »